| Working
Time Evaluator - Informatie
Rooster Risico Profiel Analyse (RRPA)
Door de werktijdregeling waarin een medewerker werkzaam is
ervaart deze de sociale en fysieke impact van een rooster, zelfs
als iemand alleen in dagdienst actief is. In tegenstelling tot
de sociale belasting, zijn de effecten van de lichamelijke
belasting veelal pas op langere termijn waarneembaar. Met behulp
van een Risico Profiel Analyse (RRPA) kunnen dienstroosters
worden geëvalueerd op deze ergonomische aspecten.
RRPA Evaluatieset: eenduidige analyse
De RRPA is een set van WTE-evaluaties, waarmee de lichamelijke
en sociale belasting van een rooster eenduidig worden
vastgesteld aan de hand van een negental criteria. De RRPA
methode is in principe geschikt voor alle roosters. De scores
die uit de analyse worden verkregen, zijn gebaseerd op
wetenschappelijke kennis over het verband tussen
roosterkenmerken en ongemakken. Daarom kan worden gesteld dat de
RRPA een objectief karakter heeft. De RRPA criteria worden
hieronder toegelicht.
RRPA Aviation voor luchtvaartmaatschappijen
Voor het controleren van de fysieke- en sociale belasting van
piloten die te maken hebben met tijdzones, hebben wij een
speciale ‘Aviation’ variant ontwikkeld van de Rooster Risico
Profiel Analyse. De begin- en eindtijden van vluchten alsmede de
vlieglocaties kunnen worden ingegeven in de RRPA Aviation, om
rekening te houden met de tijdzones.
Praktisch en wetenschappelijk fundament
Sinds het begin van de ontwikkeling door Déhora van de RRPA,
vanaf midden jaren '80, speelt een drietal bronnen een rol:
- analyses van roosterbeoordelingen van personen die in
verschillende roosters werkzaam zijn;
- (literatuur-)onderzoek naar de oorzaken van door
werknemers ervaren inconveniënten en naar reeds bestaande
criteria;
- logische analyses van de veranderingen die
niet-standaardroosters bij de betrokkenen teweeg brengen.
Gezondheidsrisico analyse
De RRPA methode is inmiddels object van diverse onderzoekingen
geweest. Onderzoeksresultaten leren dat aan de hand van de RRPA
een samenhangend kwantitatief beeld van (aspecten van) het
gezondheidsrisico van een rooster kan worden gegeven. Zowel
theoretisch als praktisch blijft de RRPA een goed hulpmiddel bij
roosterproblematiek. Op gezette tijden wordt de RRPA aangepast
aan de nieuwste wetenschappelijke en praktische inzichten.
Toepassingsgebieden RRPA
De toepassingsgebieden van de RRPA zijn talrijk. De
belangrijkste worden hieronder kort getypeerd.
- Een geëigend terrein is het ontwerp van
werktijdregelingen en roosters. Uitgaande van de gedachte
dat naast factoren van onder meer economische en
technologische aard, ook gezondheidskundige factoren een
essentiële rol bij het vormgevingsproces vervullen, kan de
RRPA op dit laatste vlak als betrekkelijk objectief
instrument dienen. De RRPA-scores behoren in dit verband als
“maatgevers” in het besluitvormingsproces gehanteerd te
worden. Als bijzonderheid geldt daarbij dat de RRPA een
duidelijk onderscheid maakt tussen fysieke en sociale
aspecten. Dit is relevant omdat de praktijk leert dat
personen die in van de dagdienst afwijkende werktijden
lopen, geneigd zijn deze werktijden als sociaal te
beoordelen. Met de RRPA wordt de discussie verbreed waardoor
ook mogelijke langere termijn effecten van roosters over het
voetlicht komen.
- In die situaties, waarin RRPA niet expliciet bij de
ontwerpfase is betrokken, kan deze op gezette tijden een
onderdeel uitmaken van een 'arbeidstijd-audit'. Op basis
hiervan kan een eventueel actieplan ten aanzien van de
werktijden worden opgezet.
- Omdat -tenslotte- diverse landelijke normen voor de RRPA
voorhanden zijn (en meer en meer komen), kunnen roosters in
het perspectief van de maatschappelijke context worden
geplaatst.
Voordelen van de RRPA
RRPA-toepassing leidt er over het algemeen toe dat -binnen
een gegeven kader- roosters worden geoptimaliseerd ten aanzien
van het gezondheids-, welzijns- en veiligheidsrisico. Een gevolg
hiervan is dat positieve effecten ontstaan op:
- de tevredenheid
- de motivatie
- de productiviteit
- de inzetbaarheid
- het ziekteverzuim
- het verloop
- de arbeidsmarkt
- de ongevallen
De in- en output van de RRPA
Om een RRPA te kunnen maken dienen de exacte begin- en
eindtijden (en eventueel de pauzetijden) van een gehele
roostercyclus te worden ingevoerd. Op basis van uitsluitend deze
gegevens wordt door het programma het risicoprofiel vastgesteld.
Bij de interpretatie van dit profiel is het nuttig enige
gegevens te hebben over de situatie waarin het te beoordelen
rooster wordt gelopen of gelopen gaat worden. De output van de
RRPA wordt gevormd door rapportcijfers op de negen te
onderscheiden criteria.
▲
|